Rozwój mediów społecznościowych i marketingu internetowego sprawiły, że kanały YouTube, profile na Instagramie, blogi czy rozbudowane społeczności internetowe coraz częściej stanowią realne źródło dochodu. Wraz ze wzrostem ich wartości pojawia się naturalne pytanie: czy i w jaki sposób można sprzedać taką działalność?
Na pierwszy rzut oka punktem wyjścia jest założenie, że skoro jestem twórcą, to mam pełne prawo decydowania o swojej twórczości, również tej, którą dzielę się w mediach społecznościowych.
Z perspektywy prawnej to zagadnienie nie jest jednak oczywiste. W przeciwieństwie do klasycznych aktywów, takich jak nieruchomości czy udziały w spółkach, kanał YouTube, profil na Instagramie, blog czy społeczność nie stanowią jednego, wyodrębnionego prawa, które można przenieść na inny podmiot. Treści tworzone przez użytkowników co do zasady pozostają ich własnością z pewnymi wyjątkami. Twórcy zachowują wszelkie prawa własności intelektualnej, ale w przypadku każdej z omawianych platform (Instagram, YouTube, TikTok) tworzenie treści związane jest z koniecznością udzielenia bezpłatnej licencji o zasięgu globalnym.
Dodatkowym utrudnieniem są regulaminy serwisów internetowych, które często ograniczają lub wręcz uniemożliwiają przenoszenie kont na inne osoby. Oznacza to, że transakcja, która z biznesowego punktu widzenia wydaje się prosta, może w rzeczywistości wiązać się z istotnym ryzykiem prawnym – od utraty dostępu do konta lub społeczności, przez nieważność umowy aż do odpowiedzialności odszkodowawczej.
CZY KONTO LUB KANAŁ W MEDIACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MOŻNA SPRZEDAĆ?
Przede wszystkim należy podkreślić, że konto w mediach społecznościowych czy kanał w serwisie internetowym nie stanowią odrębnego prawa majątkowego, które mogłoby być przedmiotem własności w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Kwestię dostępu do konta i sposobów korzystania z niego określa każdorazowo akceptowany przez użytkownika regulamin.
W zdecydowanej większości przypadków regulaminy platform internetowych przewidują ograniczenia przenoszenia kont na osoby trzecie, a niekiedy wprost zakazują ich sprzedaży.
CZY REGULAMIN INSTAGRAMA ZABRANIA SPRZEDAŻY KONTA?
Według regulaminu serwisu Instagram, nie można sprzedawać i kupować kont, a także udzielać na nie licencji. Sankcją za złamanie regulaminu może być zaprzestanie dostarczania użytkownikowi usług firmy Meta w całości lub w części, a nawet zablokowanie konta.
CZY KONTO NA YOUTUBE MOŻNA SPRZEDAĆ?
Zgodnie z regulacjami YouTube, nie można przenosić własności kanału na innych użytkowników. Regulamin YouTube pozwala natomiast na połączenie z dwoma rodzajami kont: kontem Google i kontem marki. Konto marki można z kolei połączyć z kanałem w serwisie YouTube. W takiej sytuacji kanałem może zarządzać kilkoro użytkowników korzystających ze swoich kont Google. Wśród dozwolonych praktyk w ramach konta marki, dopuszczalne jest przeniesienie kanałów i filmów z jednego konta marki na inne, o ile są one powiązane z tym samym kontem Google. W takiej sytuacji można zmienić menadżerów kanału, ale nie jego właściciela. Własność bowiem nie może być przeniesiona na innych użytkowników.
CZY KONTO W SERWISIE TIKTOK MOŻNA PRZENIEŚĆ?
Co ciekawe, regulamin serwisu TikTok nie zawiera wyraźnego zakazu sprzedaży konta, a jedynie wspomina o zakazie przenoszenia wszelkich praw oraz zezwoleń przyznanych w regulaminie.
CZY KONTO FIRMOWE NA PLATFORMIE SPOŁECZNOŚCIOWEJ JEST SKŁADNIKIEM PRZEDSIĘBIORSTWA?
Z prawnego punktu widzenia, konto marki w mediach społecznościowych, może być uznane za składnik niematerialny zorganizowanej części przedsiębiorstwa, co znajduje swoje odzwierciedlenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej. Uzasadnione zatem jest przekazanie kont w mediach społecznościowych wraz ze sprzedażą zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Profil na Instagramie, czy strona na Facebook’u są ściśle związane z promocją działalności oraz zawierają, budowaną latami, bazę potencjalnych klientów. Właściwą interpretacją w tym przypadku jest stwierdzenie, że własność konta w mediach społecznościowych związana jest z własnością działalności gospodarczej. Tym samym sprzedaż konta w mediach społecznościowych nie ma charakteru czynności głównej, lecz stanowi element zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Podsumowując, sprzedaż konta w mediach społecznościowych wymaga zatem każdorazowo szczegółowej analizy i precyzyjnego określenia, co faktycznie jest przedmiotem transakcji. O ile sprzedaż konta osobistego nie jest dopuszczalna, co wynika bezpośrednio z omawianych regulaminów, to nie zamyka to całkowicie katalogu dopuszczalnych mechanizmów.
W zakresie wsparcia Państwa w obszarze praw autorskich, zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią.
opracowanie: apl. adw. Stefania Kazakowa